Gemeentehuis, Lochem

Aan welke eisen moet een gemeentehuis voldoen en welke functies moet het vervullen? Hoe moet een gebouw eruitzien waar enerzijds burgers op bezoek komen en anderzijds administratieve medewerkers en gemeenteraadsleden werken? De gemeente Lochem heeft op deze vragen in nog geen vier jaar tijd – van het begin van de ontwerpprijsvraag tot de voltooiing – een antwoord gevonden.

De nieuwbouw bestaat uit drie delen: twee vleugels en een middengebouw. De entree met de ruime foyer en het openbare gedeelte bevindt zich in het midden tussen de beide vleugels en vormt het hart van het gebouw.

De opvallend uitgevoerde raadzaal, die behalve door de prominente plaats die hij in het gebouw inneemt, ook verrast door zijn bijzondere design loopt door tot in de grote entreehal. Ronde vormen en gebogen lijnen in combinatie met natuurlijke materialen zoals hout en veel glas: met zijn openheid staat de raadzaal als “hart van de democratie” symbool voor transparantie.

Openheid en transparantie, evenals licht en visuele verhoudingen, waren niet de enige belangrijke uitgangspunten voor het ontwerp. Een ander belangrijk aspect was de locatie in de stad, met het historische centrum aan de ene kant en het water van de Berkel en uitgestrekte landschappen aan de andere kant. Het ontwerp integreert de nieuwbouw zorgvuldig in de omringende stedelijke architectuur en slaat een brug tussen stad en rivier.

Het gemeentehuis van Lochem is vermoedelijk het eerste CO2-neutrale nul-energiegemeentehuis in Nederland – het kan bijna volledig in zijn eigen energie voorzien. Dit is onder andere te danken aan het energiedak, dat op twee manieren energie genereert: fotovoltaïsche cellen wekken stroom op, terwijl zonnecellen op het dakterras verwarmingsenergie leveren. Bij combinatie van deze twee systemen kan ervoor worden gezorgd dat in alle fotovoltaïsche cellen een optimale temperatuur heerst. Dit concept verhoogt niet alleen de efficiëntie van fotovoltaïsche cellen, maar verlengt ook hun levensduur omdat ze niet oververhit raken.

Samen met de gemeente ontwikkelde Studio GROEN+SCHILD uit Deventer een ruimteconcept dat zorgt voor maximale flexibiliteit en tegelijkertijd de samenwerking en communicatie bevordert. In plaats van elke medewerker een eigen, vaste werkplaats te geven, zijn er verschillende werkruimtes ingericht. Binnen elke ruimte kiezen de medewerkers een plaats die het beste past bij de taken die ze op dat moment moeten uitvoeren: samenwerking, concentratie, administratie. Net als bij de architectuur is ook bij het interieurontwerp transparantie een centraal element in de vormgeving. De openheid wordt nog eens versterkt door het gebruik van transparante wanden. Lichte materialen en natuurlijk hout creëren daarbij een tijdloze look.